Çanakkale Sinagogu

Çanakkale merkez, İsmet Paşa Mahallesi, Eski Havra Sokak olarak da bilinen Büyük Hamam Sokak’tadır. Bina köşk olarak inşa edilmiş olsa da, daha sonra sinagoga dönüştürülmüştür.

Alaturka kiremit çatılı, taş tuğla karışımı malzeme ile yapılmıştır. Dikdörtgen planlı tek katlı bir yapıdır. İç mekanın yerleri taş döşeli, tavanları ve dini tören için yapılan bölümleri ahşaptır. Küçük bir bahçe içinde bulunmakta ve bahçeden içeriye sokak köşesindeki kemerli kapı ile girilmektedir. Kullanılmaması nedeni ile harap durumdadır. Sinagog, Mekor Hayim (Hayat Kaynağı) adını taşımaktadır. Çanakkale’de Musevi cemaatinin azalması nedeni ile yapı sadece ziyaret amaçlı olarak kullanılmaktadır
Sinagogun 19. yy sonlarında yapıldığı tahmin edilmektedir. 2003 yılında küçük çaplı bir onarım geçirmiştir.

Bina, II. Dünya Savaşı yıllarında askeri gereksinmelerle kullanıldı, Eylül 1945’de cemaate iade edildi ve o yılın Roş Aşana (İbrani takvimine göre yılbaşı) Bayramında hizmete girdi.
Nisan 1964’de restore edilen sinagog on bir yıl kullanıldıktan sonra, kentte Yahudi nüfusu çok azaldığı için otuz yıl boyunca düzenli ibadet yapılamadı. 2003 yılında başlayan onarım ve iç düzenleme çalışmalarından sonra sinagog 29 Ekim 2005 günü, İstanbul’dan ve yurt dışından gelen eski Çanakkale kökenlilerin de katılımıyla düzenlenen bir dini törenle tekrar ibadete açıldı.
Üç tarafı sokakla çevrili sinagogda ibadet, kentte yerleşik Yahudi nüfus olmadığından ancak yeterli sayıda ziyaretçi olduğunda yapılabilmektedir.
Tarihi mezarlık kent merkezi içinde kaldığından kamulaştırılmış, kentin Müslüman mezarlığının bir bölümü Musevi gömülerine tahsis edilmiştir.
İstanbul’dan ve yurt dışından gelen bir grup Musevi, her yıl Ekim Ayı’nda Şabat Duası’nı yapmak için burada toplanırlar.